سوالات مصاحبه NoSQL و MongoDB سطح میدل (50 سوال)

Question 1

برای کوئری `find({ status: 'A', price: { $gt: 10 } }).sort({ createdAt: -1 })` طبق قاعده ESR کدام compound index بهتر است؟

Accepted Answer

`{ status: 1, createdAt: -1, price: 1 }`

Answer

`{ price: 1, status: 1, createdAt: -1 }`

Answer

`{ createdAt: -1, price: 1, status: 1 }`

Answer

`{ status: 1, price: 1, createdAt: -1 }`

Question 2

با index `{ a: 1, b: 1, c: 1 }`، کدام کوئری نمی‌تواند به‌طور مؤثر از آن استفاده کند؟

Accepted Answer

`find({ b: 5, c: 7 })`

Answer

`find({ a: 1 })`

Answer

`find({ a: 1, b: 5, c: 7 })`

Answer

`find({ a: 1 }).sort({ b: 1 })`

Question 3

وقتی روی یک فیلد آرایه‌ای index می‌سازید، MongoDB چه نوع indexی ایجاد می‌کند؟

Accepted Answer

multikey index که برای هر عنصر آرایه یک کلید جدا دارد

Answer

یک کلید برای کل آرایه به‌صورت سریال‌شده

Answer

index ساخته نمی‌شود چون آرایه‌ها قابل index نیستند

Answer

یک text index خودکار

Question 4

محدودیت compound multikey index در MongoDB چیست؟

Accepted Answer

در هر document حداکثر یکی از فیلدهای index‌شده می‌تواند آرایه باشد

Answer

compound index اصلاً نمی‌تواند شامل فیلد آرایه‌ای باشد

Answer

حداکثر دو فیلد در compound multikey index مجاز است

Answer

فقط آرایه‌های عددی قابل index هستند

Question 5

کدام جمله درباره TTL index در MongoDB درست است؟

Accepted Answer

روی فیلد `Date` تعریف می‌شود و یک thread پس‌زمینه حدوداً هر ۶۰ ثانیه documentهای منقضی را حذف می‌کند

Answer

documentها دقیقاً در همان ثانیه انقضا حذف می‌شوند

Answer

روی هر نوع فیلدی از جمله رشته کار می‌کند

Answer

documentهای منقضی فقط از نتایج کوئری پنهان می‌شوند ولی حذف نمی‌شوند

Question 6

کدام جمله درباره text index در MongoDB (self-managed) درست است؟

Accepted Answer

هر collection حداکثر یک text index دارد، که می‌تواند چند فیلد را پوشش دهد

Answer

هر فیلد می‌تواند text index جداگانه داشته باشد

Answer

text index جستجوی fuzzy و autocomplete پیشرفته را پشتیبانی می‌کند

Answer

text index فقط با `$regex` استفاده می‌شود

Question 7

مزیت partial index مثل `createIndex({ email: 1 }, { partialFilterExpression: { active: true } })` چیست؟

Accepted Answer

فقط documentهای منطبق با filter را index می‌کند، پس index کوچک‌تر و نوشتن ارزان‌تر است

Answer

کوئری‌ها روی همه documentها سریع‌تر می‌شوند حتی بدون شرط `active`

Answer

documentهای غیرفعال را به‌طور خودکار حذف می‌کند

Answer

index را فقط در حافظه نگه می‌دارد

Question 8

sparse index در MongoDB چه رفتاری دارد؟

Accepted Answer

فقط documentهایی را index می‌کند که فیلد index‌شده را دارند

Answer

فقط هر دهمین document را index می‌کند

Answer

مقادیر null را دو بار index می‌کند

Answer

index را روی چند shard پخش می‌کند

Question 9

با index `{ email: 1, name: 1 }`، کدام کوئری یک covered query است؟

Accepted Answer

`find({ email: 'a@b.com' }, { name: 1, _id: 0 })`

Answer

`find({ email: 'a@b.com' }, { name: 1 })`

Answer

`find({ email: 'a@b.com' })`

Answer

`find({ name: 'Ali' }, { age: 1, _id: 0 })`

Question 10

در خروجی `explain('executionStats')` مقدار `totalDocsExamined: 500000` و `nReturned: 20` است. این نشانه چیست؟

Accepted Answer

index مناسبی وجود ندارد یا انتخابی نیست و کوئری بسیار ناکارآمد است

Answer

کوئری کاملاً بهینه است

Answer

کوئری یک covered query است

Answer

نتایج از cache برگردانده شده‌اند

Question 11

index `{ a: 1, b: -1 }` کدام sort را می‌تواند بدون SORT در حافظه پشتیبانی کند؟

Accepted Answer

`sort({ a: -1, b: 1 })`

Answer

`sort({ a: 1, b: 1 })`

Answer

`sort({ a: -1, b: -1 })`

Answer

`sort({ b: -1, a: 1 })`

Question 12

چرا قرار دادن `$match` در ابتدای aggregation pipeline مهم است؟

Accepted Answer

چون می‌تواند از index استفاده کند و تعداد documentهای ورودی stageهای بعدی را کم کند

Answer

چون `$match` فقط در stage اول مجاز است

Answer

چون `$match` نتایج را مرتب هم می‌کند

Answer

چون بدون آن `$group` خطا می‌دهد

Question 13

وقتی `$sort` بلافاصله قبل از `$limit` می‌آید، optimizer در MongoDB چه کاری انجام می‌دهد؟

Accepted Answer

آن‌ها را ادغام می‌کند تا sort فقط top-N را در حافظه نگه دارد

Answer

`$limit` را نادیده می‌گیرد

Answer

ترتیب آن‌ها را عوض می‌کند تا ابتدا limit اعمال شود

Answer

کل داده را روی دیسک مرتب می‌کند

Question 14

اگر یک stage مثل `$group` یا `$sort` در aggregation بیش از ۱۰۰ مگابایت RAM نیاز داشته باشد چه می‌شود؟

Accepted Answer

بدون `allowDiskUse` خطا می‌دهد؛ با آن داده موقت روی دیسک نوشته می‌شود

Answer

MongoDB به‌طور خودکار نتایج را تا ۱۰۰ مگابایت برش می‌دهد

Answer

کوئری به یک secondary منتقل می‌شود

Answer

stage نادیده گرفته می‌شود

Question 15

برای سریع بودن `$lookup` با `localField`/`foreignField`، کدام index اهمیت دارد؟

Accepted Answer

index روی `foreignField` در collection مقصد (`from`)

Answer

index روی `localField` در collection مبدأ

Answer

text index روی هر دو collection

Answer

هیچ indexی؛ `$lookup` همیشه کل collection را scan می‌کند

Question 16

stage `$facet` برای چه کاری مناسب است؟

Accepted Answer

اجرای چند sub-pipeline روی همان ورودی در یک کوئری، مثل گرفتن نتایج صفحه و تعداد کل هم‌زمان

Answer

ساخت index روی نتایج aggregation

Answer

تقسیم collection بین چند shard

Answer

تبدیل document به چند فایل جداگانه

Question 17

برای مدل‌سازی یک host که میلیون‌ها پیام لاگ دارد، کدام طراحی درست است؟

Accepted Answer

هر لاگ در collection جدا با فیلد `hostId` که به host اشاره می‌کند

Answer

آرایه‌ای از همه لاگ‌ها داخل document هر host

Answer

آرایه‌ای از `_id` همه لاگ‌ها داخل document هر host

Answer

همه hostها و لاگ‌ها در یک document واحد

Question 18

یک روش رایج برای مدل‌سازی رابطه many-to-many بین دانشجو و درس (با تعداد محدود) در MongoDB چیست؟

Accepted Answer

نگه‌داشتن آرایه‌ای از `_id`ها در یک یا هر دو طرف، مثل `courseIds` در دانشجو

Answer

embed کردن کامل هر درس با همه دانشجویانش داخل هر دانشجو

Answer

MongoDB رابطه many-to-many را پشتیبانی نمی‌کند

Answer

ساخت یک collection جدا برای هر درس

Question 19

چرا آرایه‌های بی‌کران (unbounded arrays) مثل `comments` که بی‌نهایت رشد می‌کنند یک anti-pattern هستند؟

Accepted Answer

document بزرگ می‌شود، به سقف ۱۶MB نزدیک می‌شود و indexهای multikey و خواندن/نوشتن کند می‌شوند

Answer

MongoDB آرایه‌های بیش از ۱۰۰ عنصر را رد می‌کند

Answer

آرایه‌ها در replica set تکرار نمی‌شوند

Answer

آرایه‌ها قابل index شدن نیستند

Question 20

bucket pattern در MongoDB چیست؟

Accepted Answer

گروه‌بندی چند رکورد (مثلاً اندازه‌گیری‌های یک ساعت یک سنسور) در یک document با آرایه محدود

Answer

ذخیره هر document در یک shard جداگانه

Answer

تقسیم یک document بزرگ به فایل‌های GridFS

Answer

ساخت یک collection جدا برای هر کاربر

Question 21

در subset pattern برای صفحه محصول با هزاران review، چه چیزی embed می‌شود؟

Accepted Answer

فقط چند review اخیر یا مهم، و بقیه در collection جدا

Answer

همه reviewها داخل document محصول

Answer

هیچ review؛ فقط تعداد آن‌ها

Answer

محصول داخل هر review

Question 22

در extended reference pattern، چرا در سفارش علاوه بر `customerId`، `name` و `address` مشتری هم کپی می‌شود؟

Accepted Answer

تا خواندن پرتکرار سفارش بدون `$lookup` انجام شود، با پذیرش تکرار داده

Answer

چون MongoDB بدون آن `customerId` را نمی‌پذیرد

Answer

تا حجم document کمتر شود

Answer

چون reference در MongoDB پشتیبانی نمی‌شود

Question 23

schema versioning pattern در MongoDB چگونه کار می‌کند؟

Accepted Answer

هر document یک فیلد مثل `schemaVersion` دارد و application هر نسخه را جداگانه مدیریت و به‌تدریج ارتقا می‌دهد

Answer

MongoDB برای هر نسخه schema یک collection جدا می‌سازد

Answer

هر تغییر schema کل collection را قفل و بازنویسی می‌کند

Answer

نسخه schema در نام database ذخیره می‌شود

Question 24

در migration «lazy» در یک store بدون schema، documentها چه زمانی به شکل جدید درمی‌آیند؟

Accepted Answer

هنگامی که application آن‌ها را می‌خواند یا به‌روزرسانی می‌کند

Answer

همه با هم در یک تراکنش بزرگ هنگام deploy

Answer

هرگز؛ داده قدیمی حذف می‌شود

Answer

فقط هنگام restart سرور دیتابیس

Question 25

چگونه می‌توان در خود سرور MongoDB قوانین ساختاری مثل فیلدهای اجباری را اعمال کرد؟

Accepted Answer

با collection validator مبتنی بر `$jsonSchema` از طریق `collMod` یا `createCollection`

Answer

MongoDB هیچ مکانیزم validation سمت سرور ندارد

Answer

فقط با Mongoose

Answer

با ساختن unique index روی همه فیلدها

Question 26

برای استفاده از multi-document transaction در MongoDB چه چیزی لازم است؟

Accepted Answer

استقرار به‌صورت replica set یا sharded cluster و استفاده از یک session

Answer

یک standalone instance کافی است

Answer

فعال‌سازی text index روی همه collectionها

Answer

استفاده از Mongoose

Question 27

چرا transactionهای طولانی در MongoDB توصیه نمی‌شوند؟

Accepted Answer

به‌طور پیش‌فرض پس از ۶۰ ثانیه abort می‌شوند و فشار روی WiredTiger cache و احتمال conflict را بالا می‌برند

Answer

transactionها حداکثر یک document را می‌توانند تغییر دهند

Answer

transactionها durability ندارند

Answer

transactionهای طولانی کل database را قفل می‌کنند

Question 28

write concern `{ w: 'majority' }` چه تضمینی می‌دهد؟

Accepted Answer

نوشتن فقط وقتی تأیید می‌شود که اکثریت اعضای رأی‌دهنده replica set آن را اعمال کرده باشند

Answer

نوشتن روی همه اعضا شامل arbiterها اعمال شده است

Answer

نوشتن فقط در حافظه primary انجام شده است

Answer

نوشتن بدون هیچ تأییدی ارسال می‌شود

Question 29

ریسک استفاده از `{ w: 1 }` در یک replica set چیست؟

Accepted Answer

اگر primary قبل از replicate شدن نوشتن خراب شود، آن نوشتن تأییدشده ممکن است rollback شود

Answer

نوشتن‌ها هرگز به secondaryها نمی‌رسند

Answer

هر نوشتن دو بار اعمال می‌شود

Answer

نوشتن‌ها فقط روی secondary انجام می‌شوند

Question 30

گزینه `j: true` در write concern چه معنایی دارد؟

Accepted Answer

تأیید فقط پس از ثبت نوشتن در on-disk journal داده می‌شود

Answer

نوشتن به‌صورت JSON ذخیره می‌شود

Answer

نوشتن در لاگ audit ثبت می‌شود

Answer

نوشتن به‌جای primary روی secondary انجام می‌شود

Question 31

پیامد استفاده از read preference `secondaryPreferred` چیست؟

Accepted Answer

بار خواندن از primary کم می‌شود ولی ممکن است به‌دلیل replication lag داده قدیمی خوانده شود

Answer

همه خواندن‌ها همیشه آخرین داده را برمی‌گردانند

Answer

نوشتن‌ها هم به secondary هدایت می‌شوند

Answer

ظرفیت نوشتن cluster دو برابر می‌شود

Question 32

read concern `'majority'` چه چیزی را تضمین می‌کند؟

Accepted Answer

فقط داده‌ای برگردانده می‌شود که توسط اکثریت تأیید شده و rollback نخواهد شد

Answer

خواندن از اکثریت nodeها انجام و نتایج ادغام می‌شود

Answer

همیشه جدیدترین نوشتن، حتی تأییدنشده، برگردانده می‌شود

Answer

خواندن فقط از arbiter انجام می‌شود

Question 33

چرا یک replica set دو عضوی (بدون arbiter) برای high availability مناسب نیست؟

Accepted Answer

اگر یک عضو از دسترس خارج شود، عضو باقی‌مانده اکثریت آرا را ندارد و primary نمی‌شود

Answer

دو عضو باعث می‌شود هر نوشتن دو بار انجام شود

Answer

MongoDB حداقل پنج عضو نیاز دارد

Answer

دو عضو نمی‌توانند داده را replicate کنند

Question 34

oplog در replica set چیست؟

Accepted Answer

یک capped collection که عملیات نوشتن primary را ثبت می‌کند تا secondaryها آن را اعمال کنند

Answer

لاگ کوئری‌های کند

Answer

فایل پیکربندی replica set

Answer

لیست کاربران و دسترسی‌ها

Question 35

در یک sharded cluster مونگو، نقش `mongos` چیست؟

Accepted Answer

router بدون state که با metadata سرورهای config کوئری‌ها را به shardهای درست هدایت می‌کند

Answer

shardی که همه داده‌ها را به‌عنوان پشتیبان نگه می‌دارد

Answer

فرایندی که فقط election بین shardها را مدیریت می‌کند

Answer

ابزار خط فرمان برای import داده

Question 36

کدام جمله درباره change streams در MongoDB درست است؟

Accepted Answer

به replica set یا sharded cluster نیاز دارند و با resume token می‌توان پس از قطع اتصال ادامه داد

Answer

روی standalone instance هم کار می‌کنند

Answer

فقط تغییرات schema را گزارش می‌دهند

Answer

با polling دوره‌ای collection پیاده شده‌اند

Question 37

`Post.find().populate('author')` در Mongoose چگونه کار می‌کند؟

Accepted Answer

یک کوئری جدا روی collection نویسنده‌ها با `$in` می‌زند و referenceها را با documentها جایگزین می‌کند

Answer

سمت سرور یک `$lookup` واحد اجرا می‌کند

Answer

داده نویسنده را دائماً داخل post کپی می‌کند

Answer

فقط روی فیلدهای embedded کار می‌کند

Question 38

استفاده از `.lean()` در کوئری Mongoose چه اثری دارد؟

Accepted Answer

object ساده JavaScript به‌جای Mongoose document برمی‌گرداند که سریع‌تر و کم‌حافظه‌تر است

Answer

فقط فیلدهای index‌شده را برمی‌گرداند

Answer

کوئری را روی secondary اجرا می‌کند

Answer

نتیجه را فشرده‌سازی می‌کند

Question 39

چرا `Model.updateOne({ _id }, { age: -5 })` ممکن است با وجود `min: 0` در schema موفق شود؟

Accepted Answer

validatorها در update queryها به‌طور پیش‌فرض اجرا نمی‌شوند مگر با `runValidators: true`

Answer

`min` فقط برای رشته‌ها کار می‌کند

Answer

Mongoose همیشه validation را نادیده می‌گیرد

Answer

چون `_id` در filter است

Question 40

`findOneAndUpdate()` در driver MongoDB به‌طور پیش‌فرض کدام نسخه document را برمی‌گرداند؟

Accepted Answer

نسخه قبل از update، مگر اینکه `returnDocument: 'after'` بدهید

Answer

همیشه نسخه بعد از update

Answer

هر دو نسخه در یک آرایه

Answer

فقط تعداد documentهای تغییرکرده

Question 41

مزیت `bulkWrite()` نسبت به ارسال هزاران `updateOne()` جداگانه چیست؟

Accepted Answer

عملیات را دسته‌ای ارسال می‌کند و round-tripهای شبکه را به‌شدت کاهش می‌دهد

Answer

همه عملیات را به‌صورت یک transaction اتمیک اجرا می‌کند

Answer

validation را غیرفعال می‌کند

Answer

indexها را موقتاً حذف می‌کند

Question 42

چگونه documentهایی را پیدا کنیم که `spent` آن‌ها بیشتر از `budget` همان document است؟

Accepted Answer

`find({ $expr: { $gt: ['$spent', '$budget'] } })`

Answer

`find({ spent: { $gt: 'budget' } })`

Answer

`find({ spent: { $gt: '$budget' } })`

Answer

`find({ $where: { spent: '>budget' } })`

Question 43

برای به‌روزرسانی همه عناصر آرایه `items` که `qty` آن‌ها صفر است، کدام روش درست است؟

Accepted Answer

`$set: { 'items.$[el].status': 'out' }` همراه با `arrayFilters: [{ 'el.qty': 0 }]`

Answer

`$set: { 'items.$.status': 'out' }` که همه عناصر منطبق را تغییر می‌دهد

Answer

`$set: { 'items.status': 'out' }`

Answer

باید کل آرایه را خواند، در application تغییر داد و دوباره نوشت

Question 44

چگونه فقط ۵۰ فعالیت اخیر را در آرایه `recent` نگه داریم؟

Accepted Answer

`$push: { recent: { $each: [item], $slice: -50 } }`

Answer

`$push: { recent: item, $limit: 50 }`

Answer

`$addToSet: { recent: item, $max: 50 }`

Answer

با یک TTL index روی آرایه

Question 45

در Cassandra با `PRIMARY KEY ((user_id), created_at)`، نقش `created_at` چیست؟

Accepted Answer

clustering key که ردیف‌ها را داخل هر partition مرتب می‌کند

Answer

بخشی از partition key که node ذخیره را تعیین می‌کند

Answer

یک secondary index خودکار

Answer

TTL ردیف‌ها

Question 46

رویکرد درست مدل‌سازی داده در Cassandra چیست؟

Accepted Answer

query-first: برای هر الگوی کوئری یک جدول denormalized طراحی می‌شود

Answer

نرمال‌سازی کامل و استفاده از join در زمان کوئری

Answer

یک جدول واحد و استفاده از `ALLOW FILTERING` برای همه کوئری‌ها

Answer

تکیه بر secondary indexها برای همه فیلدها

Question 47

تفاوت `Query` و `Scan` در DynamoDB چیست؟

Accepted Answer

`Query` با partition key مشخص فقط یک partition را می‌خواند؛ `Scan` کل جدول را می‌خواند

Answer

`Scan` سریع‌تر است چون index را دور می‌زند

Answer

`Query` فقط روی GSI کار می‌کند

Answer

هیچ تفاوتی در هزینه ندارند

Question 48

کدام جمله درباره Global Secondary Index (GSI) در DynamoDB درست است؟

Accepted Answer

می‌تواند partition key متفاوتی داشته باشد، هر زمان ساخته شود و فقط خواندن eventually consistent را پشتیبانی می‌کند

Answer

باید هنگام ساخت جدول تعریف شود و partition key جدول را به اشتراک بگذارد

Answer

خواندن strongly consistent را پشتیبانی می‌کند

Answer

هیچ هزینه نوشتن اضافه‌ای ندارد

Question 49

چرا Elasticsearch جستجوی full-text را سریع انجام می‌دهد؟

Accepted Answer

با inverted index که هر term را به لیست documentهای حاوی آن نگاشت می‌کند

Answer

با scan ترتیبی همه documentها در حافظه

Answer

با B-tree روی کل متن هر document

Answer

با ذخیره همه documentها در یک فایل واحد

Question 50

در Elasticsearch، چرا فیلد `status` برای فیلتر دقیق و aggregation باید `keyword` باشد نه `text`؟

Accepted Answer

`text` تحلیل و به termها شکسته می‌شود، اما `keyword` مقدار را دست‌نخورده برای تطابق دقیق، sort و aggregation نگه می‌دارد

Answer

`keyword` از فشرده‌سازی بهتری استفاده می‌کند ولی رفتار یکسانی دارند

Answer

`text` فقط برای اعداد است

Answer

`keyword` جستجوی fuzzy را فعال می‌کند